Phong tục cưới hỏi miền Bắc: ba lễ chính và những quy ước hay bị hỏi lại

Ba lễ, đi theo đúng thứ tự

Cưới hỏi miền Bắc rút gọn về ba lễ: dạm ngõ, ăn hỏi, lễ cưới. Lại mặt là lễ thứ tư, diễn ra sau khi cưới xong nên thường không được tính vào chuỗi chuẩn bị.

Dạm ngõ là buổi xin phép chính thức để hai bạn tìm hiểu nhau, quy mô nội bộ. Ăn hỏi là lễ xác nhận, đông người, có tráp. Lễ cưới là ngày rước dâu. Giữa ăn hỏi và lễ cưới có thể cách nhau vài tuần đến vài tháng, cũng có nhà tổ chức liền hai ngày.

Số tráp lẻ, lễ vật trong tráp chẵn

Miền Bắc đếm tráp theo số lẻ: 5, 7, 9, 11 tráp. Nhưng đồ đặt trong mỗi tráp lại theo số chẵn. Quy ước này hay làm người chuẩn bị lần đầu bối rối; cách nhớ đơn giản là lẻ đếm số mâm khách nhìn thấy, chẵn đếm thứ nằm bên trong từng mâm.

Số tráp không phản ánh gia cảnh, nó phản ánh thoả thuận giữa hai nhà. Nhà gái nêu con số mong muốn ngay từ buổi dạm ngõ là cách lịch sự nhất để nhà trai không phải đoán, và cũng để tránh chuyện đôi bên sau đó so đo với đám cưới của người quen.

Ngoài tráp thường có phong bì tiền dẫn cưới, mức tiền do nhà gái nêu hoặc hai nhà tự thống nhất. Đây là khoản không có mặt bằng chung, đừng lấy con số của một đám cưới khác làm chuẩn.

Ngày giờ và chuyện cưới lấy ngày

Ngày giờ rước dâu do nhà trai chọn, thường sau khi xem lịch. Nếu năm đó tuổi cô dâu bị coi là không đẹp, một số gia đình làm thủ tục "cưới lấy ngày" — tổ chức một nghi lễ nhỏ trong năm để giữ ngày, rồi làm tiệc chính vào năm sau.

Đây là tập quán, không phải quy tắc. Rất nhiều gia đình miền Bắc hiện nay bỏ qua hoàn toàn. Điều quan trọng là hai bạn biết bên nào coi trọng nó để bàn sớm, thay vì phát hiện ra khi thiệp đã in.

Lại mặt sau ba ngày

Truyền thống miền Bắc là ba ngày sau lễ cưới, đôi vợ chồng mang lễ về nhà gái. Lễ vật gọn: gạo, gà sống, một phong bì. Ý nghĩa là báo với nhà ngoại rằng mọi việc ổn thoả.

Ngày nay khoảng cách địa lý làm mốc ba ngày khó giữ. Về muộn hơn không phải là thất lễ; không về mới là điều nhà gái nhớ lâu.