Nghi thức lễ cưới ở nhà gái: trình tự đầy đủ từ dạm ngõ đến lại mặt

Dạm ngõ — buổi nói chuyện, không phải buổi lễ

Dạm ngõ là lần đầu hai gia đình chính thức ngồi với nhau. Thành phần gọn: ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột, thêm một vài người họ hàng thân. Nhà trai mang lễ nhẹ — trầu cau, chè, thuốc, bánh kẹo — đặt lên bàn thờ nhà gái thắp hương, rồi hai bên ngồi bàn ngày ăn hỏi và ngày cưới.

Đây là lễ dễ bị làm quá nhất. Bản chất của nó là một cuộc gặp để thống nhất lịch, nên mọi thứ vượt quá một mâm cơm thân mật đều đang làm khó cả hai nhà. Nếu hai gia đình ở xa nhau, nhiều nhà giờ gộp luôn dạm ngõ với ăn hỏi — không sai, chỉ cần nói trước để nhà gái chuẩn bị.

Việc nên chốt xong ngay trong buổi này: ngày ăn hỏi, ngày cưới, số tráp, và ai là người đại diện phát biểu của mỗi bên. Ba thứ đầu ai cũng nhớ hỏi; thứ tư thì thường bị bỏ quên và đến hôm ăn hỏi mới đẩy qua đẩy lại.

Ăn hỏi — lễ đông người nhất, cũng là lễ dễ vỡ trận nhất

Đội bê tráp nhà trai xếp hàng trước cổng chờ nhà gái mời vào, bưng tráp đặt lên ban thờ. Đại diện nhà trai phát biểu và giới thiệu lễ vật, đại diện nhà gái đáp lời. Hai đội bê tráp trao lì xì cho nhau — khoản này nhà trai và nhà gái nên thống nhất mệnh giá từ trước để không bên nào ngại.

Sau phần lễ vật là phần của cô dâu chú rể: ra chào hai họ, rót trà mời người lớn, rồi cùng thắp hương bàn thờ gia tiên nhà gái. Kết thúc bằng việc chốt lại ngày giờ tổ chức cưới, chụp ảnh và bữa cơm thân mật. Trước khi nhà trai về, nhà gái "lại quả" — chia lại một phần lễ vật để nhà trai mang về.

Có một quy ước dễ nhớ: đồ lại quả xé bằng tay chứ không dùng dao kéo. Người lớn sẽ nhắc, nhưng biết trước thì bớt được một khoảnh khắc lúng túng.

Vu quy — phần lễ của riêng nhà gái trong ngày cưới

Sáng ngày cưới, nhà trai sang xin dâu. Thường có một người thân của nhà trai đi trước mang tráp xin dâu, báo rằng đoàn rước đã sẵn sàng — bước này ngắn nhưng đừng bỏ, nó là lời báo để nhà gái kịp ổn định chỗ ngồi.

Đoàn rước vào, hai bên chào hỏi, cô dâu được đưa ra. Cô dâu chú rể thắp hương làm lễ gia tiên nhà gái, nghe lời dặn của bố mẹ, nhận quà hồi môn nếu gia đình có chuẩn bị. Xong phần này mới đến lúc xin phép đưa dâu.

Ở miền Bắc và miền Trung, bố mẹ cô dâu theo tập quán không đi cùng đoàn rước sang nhà trai. Miền Nam thì đi. Đây là chỗ hai gia đình khác vùng miền hay hiểu nhầm nhau nhất, nên hỏi rõ từ buổi dạm ngõ.

Lại mặt — cái lễ hay bị bỏ nhất và cũng dễ làm nhất

Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ về thăm nhà gái. Truyền thống là ngày thứ ba, nhưng giờ phần lớn gia đình sắp xếp theo lịch nghỉ của hai bạn. Lễ vật đơn giản: gà trống, gạo nếp, hoặc chỉ bánh kẹo và một chai rượu.

Đây là lễ duy nhất trong cả chuỗi không có nghi thức bắt buộc nào. Giá trị của nó nằm ở chỗ khác: sau một đám cưới mà mẹ cô dâu gần như không có phút nào ngồi yên, đây là bữa cơm đầu tiên cả nhà thật sự nói chuyện được với nhau.

Ghi lại trình tự này ở đâu để cả nhà cùng xem

Trình tự ở trên gần như năm nào cũng phải nhắc lại vài lần: cho đội bê tráp, cho họ hàng ở xa, cho chính hai bạn. Cách gọn nhất là đưa mốc thời gian từng lễ vào khối diễn biến trên thiệp cưới online, kèm địa chỉ và bản đồ của từng địa điểm.

Khách mời mở link là thấy hôm đó mấy giờ có mặt ở đâu, không cần ai nhắn lại từng người. Phần nghi lễ nội bộ giữa hai gia đình thì cứ để riêng — thiệp là thứ gửi ra ngoài.